Valt in een bedrijf met een eigen hoogspanningscabine de stroom uit, dan is de eerste vraag: zit de fout op het openbare net of in uw eigen installatie? Een storing op het net lost de netbeheerder op. Een fout in uw cabine of in de installatie erachter is uw verantwoordelijkheid.
Dit artikel legt uit wie waarvoor instaat, hoe u veilig vaststelt waar de fout zit en hoe u een netstoring meldt. Daarna volgen de vergoedingen per gewest, de regels voor noodstroomgroepen en een checklist voor de volgende onderbreking.
Veiligheid eerst
Een cabine zonder stroom is geen cabine zonder gevaar: de netkabels kunnen elk moment opnieuw onder spanning komen en een noodgroep kan delen van de installatie voeden. Volgens de FOD Werkgelegenheid moet de toegang tot installaties waarvan de risico’s niet kunnen worden uitgeschakeld, exclusief voorbehouden blijven aan werknemers met de bekwaamheid BA4 (gewaarschuwd) of BA5 (vakbekwaam), die de werkgever schriftelijk toekent. Meer daarover leest u in ons artikel over wie een hoogspanningscabine mag betreden.
Wie niet aangeduid is, blijft buiten en bedient niets. Ook een aangeduide persoon blijft van de cellen van de netkabels af. Bovendien kan er op afstand geschakeld worden: volgens de aansluitgids hoogspanning van Fluvius krijgt elke nieuwe klantinstallatie (aanvraag vanaf 1 januari 2022) telebeheer op gemotoriseerde luscellen, dat Fluvius gebruikt voor netbewaking en netschakelingen.
Raakt iemand gewond, bel dan 112. De Codex over het welzijn op het werk verplicht de werkgever een instructie voor eerste hulp bij elektrische ongevallen uit te hangen (artikel III.2-20).
Wie is waarvoor verantwoordelijk?
Het Synergrid-voorschrift C2/112 voor aansluiting op het hoogspanningsdistributienet scheidt eigendom en bediening. Al het materiaal in de cabine is eigendom van de netgebruiker, behalve het meterbord en de hoogspanningsaansluitkabels met hun eindsluitingen. Toch mag alleen de netbeheerder de schakelapparatuur bedienen van de cellen waarop de netkabels aankomen. Hij vergrendelt die, net als de toegang tot de meettransformatoren.
De netgebruiker onderhoudt zijn installatie volgens de instructies van de fabrikant, ook de delen die de netbeheerder bedient. Hij neemt voorzorgen zodat een storing snel verholpen kan worden, zoals een onderhoudscontract of een reservecel, en bewaart in de cabine een register met de risicoanalyses, het verslag van de periodieke controle en de routinebezoeken.
| Deel van de installatie | Wie bedient | Bij een fout |
|---|---|---|
| Openbaar net | Netbeheerder | Netbeheerder |
| Cellen waarop de netkabels aankomen | Alleen de netbeheerder | Netbeheerder; voor een herstelling vraagt u hem de cellen ter beschikking te stellen |
| Meettransformatoren | Toegang alleen voor de netbeheerder | Netbeheerder |
| Algemene beveiliging, transformator, laagspanningsborden | Uw installatieverantwoordelijke | Uw onderhoudsfirma of storingsdienst |
De precieze afspraken voor uw aansluiting staan in uw aansluitingscontract.
Net of eigen installatie?
Begin buiten de cabine. Staat de onderbreking al op het overzicht van stroomonderbrekingen van Fluvius of op de pagina van uw netbeheerder? Hebben de buren en de straatverlichting nog stroom? Dat is ook de eerste vraag in het stappenplan van Fluvius bij stroomuitval: komt het probleem van het net of van uw eigen installatie?
Daarna kijkt een aangeduide BA4- of BA5-persoon in de cabine, zonder iets te bedienen. Volgens C2/112 heeft elke cel op elke fase een spanningsdetector (VDS) met een scherm dat de aan- of afwezigheid van spanning toont; in oudere cabines kan de uitrusting verschillen. Noteer ook de stand van de algemene beveiliging en de meldingen van het beveiligingsrelais. Aflezen is geen toelating om te werken.
| Wat u vaststelt | Wat dat meestal betekent | Wie u belt |
|---|---|---|
| Geen spanning op de netkabels, omgeving ook zonder stroom | Onderbreking op het net | Netbeheerder, als de storing nog niet gekend is |
| Geen spanning op de netkabels, alleen uw site getroffen | Fout op het net of op uw aansluiting | Netbeheerder |
| Spanning op de netkabels, algemene beveiliging afgeschakeld door een fout | Fout in uw eigen installatie | Uw storingsdienst; niet opnieuw inschakelen |
| Spanning terug op de netkabels, beveiliging open zonder foutmelding | Net hersteld, geen automatische wederinschakeling | Uw installatieverantwoordelijke (zie hieronder) |
| Algemene beveiliging ingeschakeld, een deel van de site zonder stroom | Fout in de verdeling achter de transformator | Uw elektricien of onderhoudsfirma |
Twijfelt u, laat dan niemand iets inschakelen tot een bevoegd persoon de oorzaak kent.
Als het net terugkomt
Ook na een netstoring kan uw site zonder stroom blijven. C2/112 vraagt in bepaalde gevallen een minimumspanningsbeveiliging, die de hoogspanningsbeveiliging van de transformator binnen 3 seconden afschakelt als de netspanning wegvalt. Een automatische wederinschakeling wordt aanbevolen: die schakelt minstens 2 minuten na de terugkeer van de spanning in, maar nooit na een uitschakeling door overstroom of een vrijwillige uitschakeling. Zonder dat systeem gebeurt het manueel, door de installatieverantwoordelijke, die volgens C2/112 instaat voor het inschakelen van de algemene beveiliging. Zorg dat die persoon of een vervanger bereikbaar is.
Een netstoring melden
Staat de onderbreking al op het overzicht, dan hoeft u ze volgens Fluvius niet opnieuw te melden. Zo niet:
- Vlaanderen: Fluvius, 078 35 35 00, 24 uur op 24.
- Brussel: Sibelga, 02 274 40 66, 24 uur op 24, volgens de noodcontacten van Leefmilieu Brussel.
- Wallonië: ORES, 078/78.78.00, bij een panne in de buurt of een gevaarlijke situatie (in het Frans). Bij RESA gebruikt u het storingsnummer van RESA.
Houd klaar: het adres en de EAN-code van de aansluiting (18 cijfers, beginnend met 54144), wat de BA4- of BA5-persoon zag, sinds wanneer de stroom weg is, en de naam en het gsm-nummer van wie de technicus ontvangt en de sleutels heeft. Volgens de aansluitgids moet de klantcabine altijd veilig toegankelijk zijn voor de medewerkers van Fluvius.
Vergoeding bij een lange onderbreking
Netgebruikers op het distributienet kunnen bij een lange, niet-geplande onderbreking een vaste vergoeding krijgen.
| Gewest | Voorwaarde | Bedrag | Aanvraag |
|---|---|---|---|
| Vlaanderen | Technische oorzaak, minstens vier uur | Buiten een wooneenheid: 20% van de distributiekosten van de vorige maand, minimum 35 euro, plus de helft (minimum 20 euro) per bijkomende vier uur | Binnen 30 dagen bij de netbeheerder |
| Wallonië | Meer dan zes opeenvolgende uren, oorsprong op het distributienet of lokale transmissienet | 100 euro per begonnen schijf van zes uur na de eerste zes uur | Automatisch; de netbeheerder vraagt uw rekeningnummer |
| Brussel | Meer dan zes uur | Jaarlijks geïndexeerd bedrag, gepubliceerd door Brugel | Formulier aan Sibelga binnen 60 dagen |
De Vlaamse regeling staat in artikel 4.1.11/5 van het Energiedecreet en geldt niet bij een noodsituatie of overmacht. Artikel 4.1.11/1 regelt de vergoeding van werkelijke schade; beide gelden behoudens andersluidende contractuele bepalingen, dus lees ook uw aansluitingscontract. Het Waalse artikel 25bis van het elektriciteitsdecreet (in het Frans) sluit de vergoeding uit als zowel de onderbreking als het aanhouden ervan door overmacht komen, en laat het contract een hoger bedrag toe. Brugel vermeldt een aparte vergoeding voor rechtstreekse schade. In de drie gewesten worden de bedragen jaarlijks geïndexeerd.
Noodstroomgroepen
Het Synergrid-voorschrift C10/11 (editie 2.4 van 15 oktober 2025) regelt productie-installaties die parallel werken met het distributienet. Voor noodstroom maakt het een belangrijk onderscheid:
- Geen teruglevering mogelijk: een noodvoedingssysteem dat technisch geen energie naar het net kan sturen en alleen de belastingen erachter voedt, valt buiten C10/11. Voedt een off-grid eenheid een deel van een installatie die ook op het net kan worden aangesloten, dan verloopt de overschakeling volgens het principe break-before-make: eerst los van het net, dan pas de groep erop.
- Kortstondig parallel: alleen sporadisch. Bij testen maximaal 60 minuten en hoogstens maandelijks, bij een normaal net in totaal 5 minuten per kalendermaand, bij een echte omschakeling na een netstoring maximaal 5 minuten per omschakeling. Elke parallelname komt in een logboek dat de netbeheerder kan opvragen. Voor het overige voldoet de groep aan C10/11.
Bij een inbreuk laat de netbeheerder u kiezen: de groep wordt een gewone productie-eenheid, of parallelwerking wordt onmogelijk gemaakt. Bespreek een nieuwe noodgroep dus vooraf met uw netbeheerder. Overweegt u een batterij als noodvoeding, lees dan ons artikel over batterijopslag op een middenspanningsaansluiting. Fluvius legde intussen een nieuw ontwerp van aansluitingscontract voor 1 tot 36 kV ter consultatie voor; de datum van inwerkingtreding moet nog worden bepaald.
Checklist voor de volgende onderbreking
- Eendraadschema: actueel en beschikbaar. De Codex vraagt een dossier met de schema’s en plannen van de installatie (artikel III.2-21 en bijlage III.2-2); Fluvius vraagt bij een nieuwe aansluiting een eendraadschema met merk en type van de schakelapparatuur.
- Register: in de cabine, zoals C2/112 vraagt.
- Contactlijst: storingsnummer, EAN-code, installatieverantwoordelijke en vervanger, BA4- en BA5-personen, preventieadviseur, onderhoudsfirma.
- Sleutels: wie ze heeft, ook ’s nachts en in het weekend.
- Procedures op papier: wie vaststelt, belt en opnieuw inschakelt, en hoe de noodgroep overschakelt.
- Meldingen: sms of e-mail bij begin en einde van een onderbreking via Mijn Fluvius.
- Eerste hulp: de instructie hangt uit.
- Onderhoud: lees wat een jaarlijks onderhoudscontract bevat.
Veelgestelde vragen
Mag ik na een netonderbreking zelf opnieuw inschakelen?
Alleen als u daarvoor aangeduid bent: C2/112 legt het inschakelen van de algemene beveiliging bij de installatieverantwoordelijke. Na een uitschakeling door overstroom zoekt een bevoegd persoon eerst de oorzaak.
Moet ik een storing melden die al op het overzicht staat?
Nee, volgens Fluvius niet. Een gevaarlijke situatie meldt u wel altijd, zoals ook ORES vraagt.
Krijgt een bedrijf dezelfde vergoeding als een gezin?
In Vlaanderen niet: buiten een wooneenheid is het 20% van de distributiekosten van de vorige maand, met een minimum van 35 euro. In Wallonië maakt artikel 25bis dat onderscheid niet.
Hulp bij een fout in uw cabine
Ligt de oorzaak in uw eigen installatie, dan bereikt u de storingsdienst van EDS Cabling dag en nacht op +32 485 79 20 09. Wilt u uw cabine laten nakijken, bekijk dan ons onderhoud van hoogspanningscabines, vraag een offerte aan of neem contact op.
